نتوانست تصديقى از سلطان احمد شاه گرفته ، قرارداد را در نزد ملت انگليس ، دول آمريكا و اروپا مطابق ميل و رضاى ايران قلم بدهد . ايرانيها هم باد ببوق كرده ، با وجود جلوگيرىهاى وثوق الدوله ، از هيچگونه انتشار و اظهار مخالفت با قرارداد ، خوددارى نكردند . مشير الدوله هم چوب آخرى را بر مغز آن فرود آورده ، جلو اجراى آن را گرفت . در نتيجه سياست حزبى و شخصى لرد بيشتر در خطر افتاد . تا آنجا كه موضوع گزافى مخارجى كه در ايران كرده بودند ، در مجلس وكلا هم مطرح شد ، و در نظر دارم كه رقم مخارج راه شوسه از مشهد تا دزداب ( 17 ميليون ليره ) حقا خيلى طرف تعجب وكلاى ملت گشته بود . مشير الدوله ، از نظر لرد كرزن دو گناه نبخشيدنى مرتكب شده بود . يكى متوقف ساختن اجراى قرارداد عزيز و تدارك الغاى آن بطور غير مستقيم در مجلس شوراى ملى آيندهء ايران و ديگرى فرستادن سفير براى ايجاد روابط بين ايران و شوروى ، كه هر دو قسمت بكساد بازار امپرياليزم كمك ميكرد ، و بسياست حزبى و شخصى جناب لرد زيان بيحسابى وارد ميآورد . حملهء جناب لرد به اين مرد شريف از اينراه بوده ، و الا سياست مشير الدوله بسيار عاقلانه بشمار ميآمده است . بگذار بزند ميدانم . . . گويند شخصى بزمستان نزديك ظهر با يكى دو نفر رفيق براى صرف نهار به خانه آمد . به مجرد ورود با عجله به سمت ضرورى رفت و بكاكاى خود امر كرد آفتابهء آب گرمى به او بدهد . كاكا آفتابه را زير شير سماور جوشان پر كرد و از درز در ، بدسترس آقا گذاشت . بعد از يكى دو دقيقه ، مهمان‌ها ديدند ميزبان دسته جاروبى برداشته و بهوار كاكا افتاده است . براى وساطت پيش آمدند . هرچه از سبب تغير آقا سؤال كردند جوابى نشنيدند . بالاخره كاكا گفت بگذاريد بزند ! ميدانم كجاش ميسوزد . دروغگوئى سياستمدار انگليسى لرد كرزن ، در اين نطق و نطق ديگرى كه در 26 ژوئيهء 1921 ( سوم اسد 1300 ) در مجلس اعيان راجع بايران كرده است ، مطالب ديگرى هم بر خلاف واقع اظهار داشته كه تجزيه و تحليل و تشريح آنها ، بر هر ايرانى از لوازم بشمار ميآيد . از جمله ادعا مىكند كه دولت انگليس ايران را اولا از توطئهء آلمانها و ثانيا از حملهء تركها و ثالثا از تعرض بالشويكها نجات داده است . از توطئهء آلمانها كه منجر بمهاجرت و قضاياى ديگر شد ، چون خوانندهء عزيز از جزئيات قضايا سابقه داشته ، و ميداند كه آن وقايع نه براى حفظ منافع ايران ، بلكه براى پيشرفت مقاصد و نفع خودشان بوده ، و اكثر عمليات هم بدست قشون روس تزارى شده ، و مربوط بانگليسها نبوده است ، چيزى نمينگارم . اما دو قسمت ديگر ، محتاج بتوضيح بيشترى است . جناب لرد مىفرمايند ، ما ايران را از حملهء تركها و بالشويك‌ها نجات داده‌ايم ، ببينيم اين حمله‌ها چه بوده ، و آن‌ها چطور و با كدام قوه ما را نجات داده‌اند ؟ .